Chào mừng đến với Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
Hotline : 0919052111 - 052 677021

Thứ ba, 04/10/2016 - 11:30

Những giá trị về địa chất, địa mạo của Phong Nha - Kẻ Bàng

Tháng 7-2003, tại Hội nghị thường niên lần thứ 27 diễn ra tại Paris (Pháp), Tổ chức UNESCO đã công nhận Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là Di sản

Tháng 7-2003, tại Hội nghị thường niên lần thứ 27 diễn ra tại Paris (Pháp), Tổ chức UNESCO đã công nhận Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí nổi trội: "Phong Nha - Kẻ Bàng là mẫu hình nổi bật thể hiện các thời kỳ phát triển chính của lịch sử trái đất, chứa đựng bằng chứng sự sống và các tiến trình địa chất đang diễn ra có ý nghĩa trong quá trình hình thành các dạng đất đai hoặc đặc điểm về địa hình và địa mạo học".
Để hiểu rõ thêm về vấn đề này chúng tôi cung cấp thêm những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo của vùng Phong Nha - Kẻ Bàng.
 
Hang tối
Đặc điểm địa mạo của Phong Nha - Kẻ Bàng: Khối núi đá nằm ở trung tâm vùng có dạng tương đối đẳng thước với chiều rộng khoảng 30 km và kéo dài trên 60 km theo phương á kinh tuyến. Nhìn tổng thể địa hình Phong.Nha - Kẻ Bàng có sự phân dị theo hướng thấp dần từ Nam đến Bắc và từ Tây sang Đông. Từ Nam đến Bắc, khối núi đá vôi có độ cao tương đối đồng nhất, khoảng 700 - 900m. Từ Tây sang Đông, khối đá vôi Kẻ Bàng chính là khu vực phân thuỷ giữa Đông và Tây Trường Sơn. Khu vực biên giới Việt Lào gồm các đỉnh đá vôi sàn sàn nhau với độ cao 800 - 1000m. Tại khu vực đèo Mụ Giạ còn tồn tại một số đỉnh núi cao 1.200 - 1.600m. Từ Tây sang Đông địa hình đá vôi thấp dần đến 600 - 700m và ở phần rìa Đông thì chuyển xuống các bậc 400 - 500m và 200 - 300m.
 
Về đặc điểm địa chất của Phong Nha - Kẻ Bàng: Lịch sử tiến hóa các thành tạo địa chất và thế giới cổ sinh, tiến hóa địa mạo và đa dạng địa hình gắn liền với lịch sử phát triển vỏ trái đất. Mỗi một giai đoạn phát triển vỏ trái đất được định hình bởi một kiểu cấu trúc đặc trưng gọi là bình đồ kiến trúc. Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, vùng Phong Nha - Kẻ Bàng hiện tại là kết quả tổng hợp của 5 giai đoạn phát triển lớn trong lịch sử phát triển vỏ Trái đất trong khu vực:
 
1. Giai đoạn 0rđovic muộn - Silur (450 - 410 triệu năm)
2. Giai đoạn Devon (410 - 355 triệu năm)
3. Giai đoạn Carbon - Permi (355 - 250 triệu năm)
4. Giai đoạn Mesozoi (250 - 65 triệu năm)
5. Giai đoạn Kainozoi Neogen (23,75 - 1,75 triệu năm) và Đệ tứ (1,75 triệu năm đến nay)
 
Từ kết quả nghiên cứu đó, các nhà khoa học đã khẳng định vùng Phong Nha - Kẻ Bàng vẫn còn hiện diện những sự kiện địa chất chứng minh cho lịch sử phát triển vỏ trái đất sôi động trong suốt 450 triệu năm (Từ kỷ Orđovic đến nay). Hoạt động kiến tạo phức tạp của vỏ trái đất là nguyên nhân của mọi nguyên nhân kiến lập nên rối phá vỡ các bình đồ địa chất, đó là hình xoáy ốc tiến hóa để có một bình đồ địa chất - địa mạo như ngày nay. Cấu trúc địa chất và thành phần thạch học đa dạng là nhân tố quyết định tính đa dạng của địa hình - địa mạo và cũng là một trong những nguyên nhân quyết định mạng lưới thủy văn, nước ngầm, khí hậu - địa lý tự nhiên, tính đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường còn đậm tính hoang sơ và đầy bí ẩn của thiên nhiên.
 
Dựa vào đặc điểm địa hình và mức độ karts hóa, có thể chia địa hình karst khối Phong Nha - Kẻ Bàng thành 2 kiểu sau:
* Khối núi karst trung bình khối tảng với các đỉnh dạng nón và sự tập trung cao của địa hình âm khép kín.
* Khối núi karst thấp dạng sót với đỉnh dạng nón, sườn vách dốc đứng và các thung lũng rộng.
 
Từ những điều trình bày trên có thể thấy rằng khối đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng là một trong những khối karst lớn nhất và chưa bị phân cắt mạnh ở khu vực Đông Nam
Tầng Karts cổ
Á. Trong đó đã phát hiện được các mực hang động nằm ở độ cao khác nhau chứng tỏ khối đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng có lịch sử tiến hóa địa mạo rất lâu dài và trải qua nhiều chu kỳ. Điều này còn được chứng minh bởi cấu tạo đa pha của các hang động. Hiện nay, quá trình karst đang xảy ra mạnh mẽ trong các điều kiện thuận lợi về thạch học, kiến tạo, khí hậu… đã tạo nên sự phong phú về địa hình và sự đa dạng về các cảnh quan thiên nhiên. Vì vậy những nghiên cứu chi tiết sắp tới sẽ cho ta biết cụ thể hơn về ý nghĩa của quá trình địa mạo karst trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng - ẩm. Điều này không những có nghĩa khu vực mà còn mang ý nghĩa quốc tế rất lớn nhằm trả lời câu hỏi vì sao ở khối đá vôi Phong Nha Kẻ Bàng lại không có karst dạng nón và dạng tháp điển hình như ở Trung Quốc hay phía Bắc Việt Nam và những nơi khác.
 
Mặc dù đã có một số kết quả bước đầu về địa mạo karst ở khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng nhưng do quy mô rộng lớn của khối đá vôi, địa hình karst đa dạng cả trên mặt lẫn hang động, chủ yếu là hang sông kéo dài và mức độ hiểm trở của khu vực nên có thể còn nhiều vị trí chưa được biết đến. Những kết quả nêu trên chỉ mới thực hiện tại các vị trí có thể đến được một cách tương đối dễ dàng. Điều đó càng cho thấy tầm quan trọng của khối đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng đối với sự hiểu biết của chúng ta về các khu vực karst trên thế giới. Mặt khác, cũng do nguyên nhân này mà mức độ bảo tồn sự đa dạng của thiên nhiên bao gồm cả đa dạng địa học và đa dạng sinh học còn rất tốt. Đặc biệt, với những giá trị toàn cầu về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học cũng như các giá trị khác được chính thức công nhận, Phong Nha - Kẻ Bàng có đủ điều kiện để xây dựng một công viên địa chất (Geoparks) ở Việt Nam. Việc xây dựng công viên địa chất không chỉ phát triển về kinh tế du lịch mà còn gắn với việc bảo vệ môi trường bền vững. Vì vậy, công tác bảo tồn các cảnh quan karst ở khu vực này sẽ mang lại ý nghĩa khoa học và thực tiễn rất lớn.
Mã xác nhận:
captcha