Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa ban hành Phương án số 987/PA-VQG ngày 08/7/2026 về quản lý, bảo vệ quần thể Bách xanh núi đá (Calocedrus rupestris) trong lâm phận Vườn quốc gia. Đây là bước đi quan trọng nhằm tăng cường bảo tồn nguồn gen thực vật quý hiếm, góp phần giữ gìn các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Phương án số 987/PA-VQG được ban hành thay thế Phương án số 345/PA-VQG ngày 26/5/2020, trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được trong công tác quản lý, bảo vệ Bách xanh núi đá thời gian qua; đồng thời cập nhật các quy định mới của pháp luật và yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.
Được phát hiện tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vào năm 2004, Bách xanh núi đá (Calocedrus rupestris) là loài thực vật đặc hữu, quý hiếm có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học và bảo tồn nguồn gen. Qua nhiều năm nghiên cứu, các nhà khoa học xác định đây là quần thể Bách xanh núi đá lớn nhất thế giới, góp phần tạo nên một trong những giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Kết quả điều tra cho thấy loài cây quý hiếm này có diện tích phân bố tiềm năng khoảng 3.732 ha, tập trung chủ yếu trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt thuộc xã Thượng Trạch, với khoảng 592.543 cây trưởng thành. Phần lớn khu vực phân bố nằm trên địa hình núi đá vôi hiểm trở, xa khu dân cư. Điều này vừa giúp hệ sinh thái được bảo tồn tương đối nguyên vẹn, vừa đặt ra không ít khó khăn cho lực lượng chức năng trong công tác tuần tra, kiểm soát và ngăn chặn các hành vi xâm nhập, khai thác trái phép.
Trong những năm qua, cùng với những kết quả tích cực trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, quần thể Bách xanh núi đá vẫn đứng trước những nguy cơ bị xâm hại do hoạt động khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép. Trước yêu cầu bảo tồn ngày càng cao, việc ban hành phương án mới thể hiện quyết tâm của Ban quản lý Vườn quốc gia trong việc chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm, bảo vệ an toàn quần thể Bách xanh núi đá và sinh cảnh tự nhiên của loài.
Theo phương án, nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ, từ tăng cường tuần tra, kiểm soát, phối hợp giữa các lực lượng chức năng, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng đến ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu về quần thể Bách xanh núi đá. Đồng thời, Vườn quốc gia tiếp tục chú trọng phát triển sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm nhằm giảm áp lực lên tài nguyên rừng và phát huy vai trò của cộng đồng trong công tác bảo tồn.
Việc ban hành phương án không chỉ tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ quần thể Bách xanh núi đá trong giai đoạn mới mà còn góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu về bảo tồn đa dạng sinh học, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên rừng. Đây cũng là minh chứng cho những nỗ lực của Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trong việc gìn giữ một nguồn gen thực vật quý hiếm có ý nghĩa toàn cầu, bảo vệ tính toàn vẹn của Di sản thiên nhiên thế giới và phát huy bền vững các giá trị thiên nhiên độc đáo của Vườn quốc gia.
Dưới đây là một số nội dung trọng tâm của Phương án quản lý, bảo vệ quần thể Bách xanh núi đá:

Huyền Sương