Năm 2025 là một năm ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng của Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng trên cả ba trụ cột chiến lược: Bảo tồn thiên nhiên – Phát triển du lịch bền vững – Hội nhập quốc tế, tiếp tục khẳng định vị thế của Di sản Thiên nhiên Thế giới ở tầm quốc gia và toàn cầu.
I. Công tác bảo tồn thiên nhiên – nghiên cứu khoa học
1. Phát hiện các loài mới cho khoa học
Năm 2025, VQG Phong Nha – Kẻ Bàng tiếp tục khẳng định vai trò “điểm nóng” đa dạng sinh học với việc phát hiện loài ốc cạn mới Calybium plicatus sp.nov (ốc nón Sơn Đoòng) tại hố sụt 1, hang Sơn Đoòng – ghi nhận đầu tiên của giống này tại Việt Nam.
Cùng năm, loài thực vật mới Decaneuropsis phongnhakebangensis được công bố trên Tạp chí Thực vật học Nhật Bản (số kỷ niệm 100 năm), góp phần làm phong phú hệ thực vật và đặt ra yêu cầu bảo tồn phù hợp cho các loài đặc hữu, quý hiếm.
2. Nghiệm thu xuất sắc nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp tỉnh
Đề tài nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch trải nghiệm thiên nhiên gắn với văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số được Hội đồng nghiệm thu đánh giá xuất sắc. Kết quả đề tài xây dựng bộ dữ liệu cảnh quan văn hóa trên nền GIS, đề xuất các mô hình du lịch sinh thái – văn hóa, tạo cơ sở khoa học cho bảo tồn di sản gắn với sinh kế cộng đồng.
3. Tăng cường hợp tác khoa học – bảo tồn
Ban Quản lý VQG ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Khoa học sự sống (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam), tập trung vào nghiên cứu đa dạng sinh học, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản lý Di sản trong giai đoạn 5 năm.
4. Đẩy mạnh khoa học – công nghệ và chuyển đổi số
Ngày 07/10/2025, Ban Quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng ban hành Quyết định số 03/QĐ-BCĐPTKHCN về Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là bước cụ thể nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học – công nghệ trong quản lý, bảo tồn Di sản và phát triển du lịch thông minh.
II. Hội nhập quốc tế – UNESCO – hợp tác xuyên biên giới
5. Hội thảo quốc tế xây dựng hồ sơ Khu Dự trữ sinh quyển thế giới
Hội thảo quốc tế tham vấn hồ sơ Khu dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của 39 đại biểu, bao gồm các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước, đã đóng góp nhiều ý kiến chuyên sâu giúp hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO đúng tiến độ.
6. Tham dự Kỳ họp lần thứ 47 Ủy ban Di sản Thế giới tại Paris (Pháp)
Tại kỳ họp lần này, Ủy ban Di sản Thế giới đã chính thức công nhận Di sản Thế giới Vườn quốc gia Hin Nậm Nô (Lào) là phần mở rộng của Di sản TNTG VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, hình thành khu Di sản Thế giới xuyên biên giới đầu tiên của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
7. Hội thảo quốc tế lần 2 hợp tác xuyên biên giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Việt Nam) và Vườn quốc gia Hin Nậm Nô (Lào)
Hội thảo quốc tế lần thứ 2 xây dựng khung hợp tác xuyên biên giới giữa Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Việt Nam) và Vườn quốc gia Hin Nậm Nô (Lào) với sự tham dự của gần 60 đại biểu hai nước đã thống nhất tầm nhìn chung và 08 mục tiêu quản lý hợp tác, tạo nền tảng quan trọng cho quản lý Di sản Thế giới xuyên biên giới.
8. Tham dự Đại hội toàn cầu các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới lần thứ 5 và Kỳ họp MAB-ICC 37 tại Hàng Châu, Trung Quốc.
Việc tham dự sự kiện của MAB-ICC lần này là cơ hội để Đoàn công tác tiếp thu các kinh nghiệm quốc tế, nhằm nâng cao năng lực quản lý, đồng thời cũng là bước chuẩn bị quan trọng, góp phần đưa Phong Nha – Kẻ Bàng tiến tới trở thành Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới, đại diện tiêu biểu của Việt Nam trong nỗ lực toàn cầu về bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững.
III. Phát triển du lịch bền vững – quảng bá điểm đến
9. Phong Nha dẫn đầu Châu Á về điểm đến tiết kiệm
Theo Agoda, Phong Nha đứng đầu danh sách các điểm đến tiết kiệm nhất châu Á mùa xuân 2025, với chi phí lưu trú hợp lý, góp phần nâng cao hình ảnh điểm đến thân thiện, dễ tiếp cận.
10. Khai trương Khu du lịch sinh thái “Đường Trường Sơn huyền thoại – Hang Chỉ Huy”
Hang Chỉ Huy - di tích quan trọng trên tuyến đường Trường Sơn lịch sử – chính thức đưa vào khai thác du lịch sinh thái, ứng dụng công nghệ để tái hiện sinh động không gian lịch sử.
Hang Chỉ Huy (còn gọi là Hang NH, hang 7 tầng), dài khoảng 150m, rộng 100m, từng là trung tâm điều phối, lưu trữ khí tài chiến lược trong kháng chiến. Việc đưa điểm đến này vào hoạt động góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của Vườn quốc gia, kết hợp bảo tồn di tích lịch sử với phát triển du lịch bền vững, nâng cao trải nghiệm và giá trị giáo dục truyền thống cho du khách.
Đặc biệt, tại Lễ trao Giải thưởng Du lịch Việt Nam 2025 tổ chức ngày 27/9, sản phẩm “Đường Trường Sơn huyền thoại – Hang Chỉ Huy” được vinh danh ở hạng mục Sản phẩm Du lịch sáng tạo nhất, khẳng định hiệu quả của hướng đi đổi mới, ứng dụng công nghệ hiện đại trong bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử, trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của du lịch năm 2025.
11. Ký kết hợp đồng thuê môi trường rừng phát triển du lịch sinh thái
Thực hiện Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Phong Nha – Kẻ Bàng giai đoạn 2021–2030, ngày 19/5/2025, Ban Quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng ký kết hợp đồng thuê môi trường rừng với ba doanh nghiệp gồm Công ty CP Du lịch sinh thái Việt Green, Công ty CP Tư vấn PTDA và QLĐT Greenscape, Công ty CP MBG Lạc Sanh Phú Yên.
Các doanh nghiệp sẽ triển khai các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại các khu vực phù hợp trong Vườn quốc gia, gắn chặt với yêu cầu bảo tồn thiên nhiên. Việc ký kết là bước đi quan trọng trong kết hợp bảo vệ rừng với phát triển du lịch bền vững, góp phần phát huy giá trị Di sản, thúc đẩy kinh tế địa phương và tạo sinh kế cho cộng đồng.
12. Phong Nha – Kẻ Bàng vào Top 15 điểm đến hấp dẫn nhất Việt Nam
Tạp chí du lịch uy tín Lonely Planet công bố Phong Nha – Kẻ Bàng nằm trong Top 15 điểm đến và trải nghiệm hấp dẫn nhất Việt Nam, với trải nghiệm khám phá hệ thống hang động kỳ vĩ được xếp trong Top 10 trải nghiệm đáng thử. Sự ghi nhận này góp phần quảng bá hình ảnh Di sản và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.